Skręcenie stawu skokowego

Urazy stawu skokowego należą do najczęstszych „sportowych“ obrażeń kończyn dolnych. W stawie skokowym stykają się powierzchnie stawowe trzech kości: piszczelowej, strzałkowej i skokowej, które przemieszczają się względem siebie i są powiązane ze sobą trzema kompleksami więzadłowymi. Uszkodzenie któregokolwiek z kompleksów więzadłowych może prowadzić do jego niestabilności.

W następstwie bocznego skręcenia stawu najczęściej ulega uszkodzeniu więzadło skokowo-strzałkowe przednie ATFL. Drugim więzadłem podatnym na obrażenie w przypadku bocznego skręcenia stawu jest więzadło piętowo-strzałkowe CFL. Po bocznym skręceniu stawu często dochodzi do jednoczesnego uszkodzenia jego torebki. Urazowi skrętnemu towarzyszy zwykle „strzał“ lub trzaśnięcie. Pojawia się obrzęk stawu, tkliwość przy wykonywaniu ruchów oraz w czasie chodzenia. Początkowo leczenie skręcenia stawu skokowego polega na stosowaniu odpoczynku, okładów chłodzących, uniesieniu uszkodzonej kończyny oraz unieruchomieniu kończyny w stabilizatorze. Przyjmuje się, że średni okres unieruchomienia kończyny bezpośrednio po urazie powinien wynosić od 3 do 4 tygodni. W każdym przypadku  powinien on być uzależniony od rozległości urazu oraz nasilenia dolegliwości. W pierwszych dniach po urazie zalecane jest także odciążanie kończyny przy pomocy kul łokciowych. Jeśli uraz nie obejmuje więzozorstu piszczelowo-strzałkowego i nie ma towarzyszącego złamania, rehabilitację stawu należy rozpocząć natychmiast po ustąpieniu bólu w celu przywrócenia siły, zakresu ruchów i propriocepcji. Po powrocie do uprawnia sportu, wskazane jest zakładanie sznurowanych ortez na staw skokowy, aby zapobiec jego ponownym uszkodzeniom.

lek. Piotr Maciszewski

Niestabilność stawu kolanowego

W ostatnich czasach coraz częściej dochodzi do uszkodzeń stawów kolanowych zarówno w następstwie urazów sportowych jak i urazów zdarzających się w życiu codziennym.  Z powodu zwiększenia aktywności fizycznej społeczeństawa należy się liczyć z ciągłym wzrostem liczby urazów. Niestabilność stawu kolanowego powstaje w wyniku uszkodzenia jednego z jego czterech głównych stabilizujących go więzadeł. Są to więzadło krzyżowe przednie, tylne oraz więzadła poboczne piszczelowe i srzałkowe.

Więzadło poboczne piszczelowe (MCL) jest najczęściej uszkadzanym więzadłem kolana. Rozerwane MCL najczęściej objawia się bólem po przyśrodkowej stronie stawu kolanowego, miejscowym zasinieniem, niekiedy obrzękiem stawu, a po ciężkim uszkodzeniu więzadła, może nawet pojawić się niestabilność stawu.  Izolowane uszkodzenia MCL na ogół nie wymagają interwencji chorurgicznej. Leczenie polega na unieruchomieniu kończyny w stabilizatorze, zabezpieczającym kolano przed działaniem sił koślawiących. Urazy I i II stopnia (czyli urazy z niecałkowitym przerwaniem ciągłości więzadła) powinny być leczone zachowawczo. Obecnie w ramach leczenia zachowawczego dzięki funkcjonalnym ortezom i szybkiemu rozpoczynianiu aktywności ruchowej już we wczesnej fazie terapii możliwe jest odzykanie funkcji i wzmocnienie kolana, przy jednoczesnym zabiezbieczeniu MCL przed działaniem sił koślawiących. Pacjent może chodzić jeśli nie odczuwa bólu, choć zwykle w pierwszych dniach po urazie zaleca się odciążanie kończyny przy pomocy kul łokciowych.

Urazy więzadła pobocznego strzałkowego (LCL) występują znacznie rzadziej niż uraz MCL. Rzadko są urazami izolowanymi, zwykle współistnieją z dodatkowymi obrażeniami stawu. Najbardziej typowym objawem ostrego urazu LCL jest ból w bocznej okolicy kolana. Ponadto może wystąpić miejscowe zasinienie oraz obrzęk stawu, w niektórych przypadkach także uczucie niestabilności kolana. Stosowanie samych tylko ortez nie okazało się skuteczne w leczeniu uszkodzeń LCL. Podstawą leczenia jest naprawa/rekonstrukcja chirurgiczna, natomiast kolejnym etapem jest zabezpieczenie kolana w stabilizator. Zabezpieczenie bocznych struktur stawu kolanowego ortezą powinno trwać do trzech miesięcy, z jednoczasową rehabilitacją i posługiwaniem się kulami łokciowymi w celu odciążania kończyny w pierwszych tygodniach po urazie.

Uraz więzadła krzyżowego przedniego (ACL) powstaje najczęściej w mechanizmie skręcenia kolana przy stawianiu stopy na podłożu. Charakterystyczny dla tego urazu jest ból i obrzęk stawu, czasem z towarzyszącym słyszalnym „trzaśnięciem“. U wielu pacjentów pojawiają się objawy niestabilności kolana po ponowym podjęciu przez nich aktywności sportowej. Przy izolowanych urazach ACL wskazane jest zastosowanie we wstępnym okresie po urazie unieruchomienia w stabilizatorze, a następnie wdrożenie rehabilitacji, która powinna zmierzać do przywrócenia ruchomości stawu kolanowego i wzmocnienia mięśni w jego okolicy, głównie mięśnia czworogłowego. Decyzje o chirurgicznej rekonstrukcji uszkodzonego ACL są podejmowane indywidualnie w zależności od pożądanego przez pacienta poziomu aktywności sportowej, wieku, towarzyszących zmian zwyrodnieniowych oraz obiektywnej i subiektywnej oceny niestabilności stawu.

Urazy więzadła krzyżowego tylnego (PCL) są najczęściej spowodowane uprawianiem sportu, ale także urazami komunikacyjnymi. Typowym mechanizmem urazu PCL w sporcie jest bezpośrednie uderzenie w kolano. Urazowi więzadła towarzyszy znaczny wylew krwi do stawu i ból kolana. Wskazówkami sugerującymi uraz PCL mogą być wybroczyny krwotoczne w dole podkolanowym. Leczenie uzależnione jest od wielu czynników w tym od wieku pacienta, jego poziomu aktywności fizycznej, oczekiwań a także obecności urazów towarzyszących. W przypadkach całkowitego uszkodzenia PCL  staw kolanowy zazwyczaj wymaga unieruchomienia w ortezie w wyproście  w celu zabezpieczenia jego struktur torebkowo-więzadłowych. Wskazane bywa odciążanie kończyny kulami łokciowymi bezpośrednio po urazie. Wykonywanie ćwiczeń służy odzyskaniu siły przez mięsien czworogłowy oraz przygotowaniu pacienta do dalszego etapu leczenia jakim jest operacja.

lek. Piotr Maciszewski

https://bestvpncanada.ca/